"Ma trận" tiền ảo

Hoạt động mua bán tiền điện tử/tiền ảo, trong đó có Bitcoin, đang diễn ra phổ biến tại Việt Nam cho dù Bitcoin chưa được luật pháp Việt Nam công nhận.

Theo Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách, các đồng tiền điện tử (crypto currencies) như bitcoin thu hút được sự quan tâm ngày càng lớn của toàn xã hội. Tại Việt Nam, một bộ phận giới trẻ đang bị cuốn vào tiền ảo, rất nhiều người đổ xô vào nghiên cứu công nghệ blockchain và cách thức “cày” tiền ảo. Ngoài bitcoin, những đồng tiền ảo khác được chào bán rộng rãi ở Việt Nam là Onecoin, Ilcoin, Gemcoin… với cách thức vận hành khác nhau thậm chí mang nhiều màu sắc đa cấp và nhiều nguy cơ rủi ro cho các nhà đầu tư.

Chỉ cần gõ vài từ khóa về đầu tư tiền ảo hay đầu tư bitcoin trên facebook, người dùng facebook có thể tìm thấy rất nhiều group về đầu tư tiền ảo với hàng ngàn thành viên tham gia mà trong đó chủ yếu là giới trẻ 9x, 10x. Tại các group này, hoạt động tư vấn tiền ảo, giới thiệu các coin triển vọng, các thương vụ ICO lãi suất cao, mời tham gia hệ thống đa cấp tiền ảo… diễn ra công khai với những lời mời chào hết sức hấp dẫn về một nguồn thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi tháng, ảo tưởng về một viễn cảnh giàu có một cách nhanh chóng cho người tham gia.

Nguyên nhân khiến bitcoin tăng giá???

Xuất hiện từ năm 2009, bitcoin – một loại tiền ảo mã hóa xuất hiện trên thị trường công nghệ đã tăng giá chóng mặt lên tới 20.000USD chỉ trong vòng 2 tháng qua, phá vỡ dự đoán của bất kỳ chuyên gia nào. Tại sao bitcoin lại tăng giá phi  mã như vậy? Có rất nhiều nguyên nhân song nguyên nhân lớn nhất theo nhận định của các chuyên gia là nhờ cơn sốt đầu cơ các đồng tiền ảo phát hành mới sau các đợt gọi vốn dự án bằng tiền ảo (ICO) khiến bitcoin tăng giá phi lý. Quả bong bóng tiền ảo Bitcoin đang phình lên nhanh chóng và chắc chắn đến một ngày nào đó sẽ vỡ.

Bitcoin tăng giá chóng mặt

Khoảng 40% Bitcoin hiện được nắm giữ bởi khoảng 1.000 người, được gọi là Cá voi.

Ngày 12/11, một người nào đó đã đưa gần 25.000 Bitcoin - khoảng 159 triệu USD tại thời điểm đó - lên một sàn giao dịch trực tuyến. Tin tức này ngay lập tức lan truyền khắp các diễn đàn. Các trader (người mua bán trong thời gian ngắn) Bitcoin đều tranh luận xem liệu động thái này có nghĩa chủ nhân số Bitcoin muốn bán chỗ tiền ảo hay không? Và cũng ngay lập tức giá của đồng Bitcoin sụt giảm.

Những người sở hữu lượng Bitcoin lớn được gọi bằng cái tên "Cá voi". Và họ đang ngày càng trở thành mối lo của các nhà đầu tư. Họ có thể khiến giá lao dốc dù chỉ bán một lượng nhỏ tài sản. Việc này hoàn toàn có thể xảy ra khi giá Bitcoin đã tăng gần 12 lần kể từ đầu năm, có lúc tiến sát 20.000 USD cách đây vài ngày.

Những người sở hữu lượng Bitcoin lớn được gọi là Cá voi. Ảnh: The Verge

Tiền ảo không được pháp luật Việt Nam thừa nhận, đây cũng không phải là tiền tệ và cũng không phải là phương tiện thanh toán hợp pháp tại Việt Nam. Do đó những nhà đầu tư tham gia vào “đầu tư” Onecoin hay Bitcoin… sẽ không được pháp luật bảo vệ. Theo Nghị định 80/2016/NĐ-CP, việc phát hành, cung ứng và sử dụng các phương tiện thanh toán không hợp pháp sẽ bị xử phạt hành chính với mức phạt từ 150 – 200 triệu đồng. Chỉ còn chưa đầy một tháng nữa, từ ngày 01/01/2018, hành vi phát hành, cung ứng, sử dụng các phương tiện thanh toán không hợp pháp (bao gồm cả bitcoin và các loại tiền ảo tương tự khác) có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 1, Điều 2016, Bộ luật Hình sự 2015 vừa được sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Theo quan điểm của tôi thì mỗi người dân cần tự bảo vệ mình, đừng để những cám dỗ phi lý của đồng tiền ảo lôi kéo vì: Các cụ ta thường nói, “đồng tiền đi liền khúc ruột”, tiền giữ trong túi nhiều lúc còn mất chứ đừng nói mang ra đầu tư vào những thứ ảo như Bitcoin hay Onecoin… Từ trước đến nay, rất nhiều người khổ sở vì kinh doanh đa cấp. Bây giờ lại còn xuất hiện hình thức kinh doanh đa cấp tiền ảo thì hậu quả thật khôn lường. Hơn nữa, việc sở hữu, mua bán, sử dụng tiền ảo như là một loại tài sản tiềm ẩn rất nhiều rủi ro cho người dân và không được pháp luật bảo vệ.

VNS